Facebook pixel

Er zit energie in uw tuinafval!


​Is het afval of niet?

Is groen- en houtafval eigenlijk wel afval? Het Materialendecreet en het VLAREMA (Vlaams reglement voor het duurzaam beheer van Materiaalkringlopen en Afvalstoffen) geven daar antwoord op. Maximaal voorkomen en hergebruiken van afvalstoffen is de doelstelling. Pas als het echt niet anders kan, mag afval verbrand of gestort worden. De wetgeving geeft aan welke biomassa een afvalstof is en wat u als product in een ander proces kan gebruiken.

Groenafval composteren of mulchen?

Groenafval komt vrij in tuinen, plantsoenen, parken en langs wegen. Het gaat dan om grof of verhakseld snoeihout, haagscheersel, stronken, bladeren en gazonmaaisel. 

Volgens de wet is er geen reden om dit afval te storten of te verbranden. U kan het immers gemakkelijk verwerken tot compost.

Als tuinaannemer of groenbeheerder hebt u verschillende alternatieven. Voor kleine hoeveelheden groenafval is een beperkte opslag op het eigen bedrijf mogelijk. U mag zonder vergunning 40 m³ opslaan in een container, op voorwaarde dat u regelmatig afvoer voorziet. Dit kan naar een erkend composteerder of verwerker, of bij het gemeentelijk containerpark.

Wil u zelf composteren? Dan is dit enkel interessant als u vaak en veel groenafval ontvangt. U moet immers aan heel wat voorwaarden voldoen. Als composteerbedrijf hebt u naast een milieuvergunning ook een stedenbouwkundige vergunning nodig. En om de compost nadien te mogen gebruiken, moet deze het statuut ‘grondstof’ krijgen. Een onafhankelijke keuringsinstelling levert hiervoor een attest af. 

Wilt u de compost ook verhandelen? Dan moet u bij de FOD volksgezondheid, veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu een ontheffing aanvragen. 

Naast composteren kan u groenafval ook gebruiken als mulchmateriaal. De overheid streeft naar een goed evenwicht tussen beide toepassingen. Snoeihout is voor composteringsinstallaties een noodzakelijk structuurmateriaal. Hoofdzakelijk gebruik als mulch kan de goede werking van de compostering dus verstoren.

Om kwaliteitsvol mulchmateriaal te produceren maakt u best enkel gebruik van gezond en zuiver snoeihout. Fijn materiaal zoals maaisel, onkruiden, bladeren… beperken de onkruidwerende werking van mulchmateriaal of geven een slechte geur. 

 

Het gebruik van afvalhout (bouw- en sloopafval, paletten…) is niet toegestaan. En ook fijn groenmateriaal (gras, bladafval, haagscheersel, groen van coniferen…) mag u niet gebruiken, tenzij u bij een particulier het eigen snoeiafval verhakselt. 

Hout is soms afval

Hout is een biomassa die zowel afvalstof als product kan zijn. Teelt u korte omloophout, hebt u bomen of houtkanten met houtoogst als doel? Hebt u houtige stromen uit bosexploitatie of doet u aan bosonderhoud? Dan is dit hout geen afval, maar een product voor energietoepassingen. 

Speciaal is het snoeihout afkomstig van het onderhoud van houtkanten. Dat moet afgevoerd worden naar een vergunde groencompostering. Is er in deze composteerinstallatie een overaanbod? Dan kan de OVAM (Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij) toestaan om het overschot naar een verbrandingsinstallatie te brengen. 

U kan dit verhakseld snoeihout ook als bodembedekker gebruiken. Maar u mag hiermee de aanvoer naar de composteerinstallaties niet in het gedrang brengen.

 

Aan de andere kant is er het (industrieel) houtafval. Dat wordt onderverdeeld als onbehandeld (paletten, fruitkisten), niet-verontreinigd behandeld (spaanplaten, OSB, geverfd of gevernist hout) en verontreinigd behandeld (chemisch behandeld) hout. In de handel spreekt met ook over A-, B- en C-hout. A-hout moet u bij voorkeur hergebruiken of in andere houtproducten laten verwerken. Wilt u A-hout verbranden? Dan kan dat zonder milieuvergunning als u een installatie hebt met een thermisch vermogen lager dan 300 kW. Voor het verbranden van B- en C-hout hebt u steeds een milieuvergunning nodig.

Berm- en natuurmaaisels als hernieuwbare energie

Volgens het Bermbesluit is het maaien van bermen en graskanten enkel toegestaan na 15 juni en moet het bermmaaisel binnen de 10 dagen afgevoerd worden. Zo komen aanzienlijke hoeveelheden biomassa vrij op het moment dat de gemeentelijke composteringseenheden al overbelast zijn. Dat maakt het correct beheer van maaisel moeilijk. 

Een veelbelovende uitweg is het vergisten van berm- en natuurmaaisel. OVAM heeft deze grasvalorisatie opgenomen in een beleidsnota en wil de verdere uitwerking ervan ondersteunen. 

Geschikt bermmaaisel moet aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen. De hoeveelheid vervuilende elementen (bodem, zand, plastic, …) moet beperkt zijn en het maaisel moet zo snel mogelijk (binnen 48 uur) vergist of ingekuild worden om het energiepotentieel maximaal te benutten. Nieuwe types van maaiers (met trommels in plaats van klepels) en logistieke verbeteringen kunnen hierbij helpen. 

 

Het GR3 project (Gras als Groene Grondstof) is een Europees project dat het gebruik van gras en andere kruidachtige gewassen als energiebron promoot. GR3 organiseert evenementen zodat aanbieders en afnemers van maaisel elkaar kunnen vinden. Naast Profex als coördinator, nemen verschillende Vlaamse partners deel aan het project (UGent, Inagro, Pro Natura & Provinciale Hogeschool Limburg). 

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in CG Concept en werd geschreven door Jason Van Driessche.

Blijf op de hoogte! Schrijf u in voor onze nieuwsbrief.